العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )
682
تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )
فرائض توافق باشد يا تداخل باصطلاح اهل حساب . و مال را چون به بيست چهار قسمت كنند همه فرائض قرآن از آن بيرون مىآيد اما گاه باشد كه يك فريضه را ميان چند تن تقسيم بايد كرد مثلا براى زن هشت يك معين است و شايد ميت چهار زن داشت باشد و بايد هشت يك را ميان چهار زن قسمت كنند . هشت يك از 24 سهم تركه 3 خواهد بود و سه سهم را ميان چهار زن بايد قسمت كنيم در اين جا ميان عدد سه و چهار تباين است باصطلاح اهل حساب و بايد بيست و چهار سهم تركه را در 4 ضرب كنيم 96 مىشود و هشت يك آن 12 سهم چهار زن و بهر زن 3 سهم مىرسد . و اگر ميت چهار دختر دارد سهم آنان از 24 قسمت دو ثلث يعنى 16 است و شانزده ميان چهار دختر بهر يك چهار سهم مىرسد و اگر شش دختر بودند ، شانزده بر شش قابل قسمت نيست اما باصطلاح حساب 16 و شش متوافقند به نصف بايد نصف شش را ضرب كنيم در 24 ( نه نصف 16 ) و حاصل مىشود 72 : سهم دختران 48 و بهر دخترى هشت سهم مىرسد . اگر وارث پدر و مادر و پنج دختر باشند مال را شش قسمت مىكنيم يك قسمت پدر را و يكى مادر را و چهار قسمت براى دختران و چهار سهم بر پنج دختر قابل قسمت نيست و ميان پنج و چهار تباين